3 góc nhìn về một cuộc cách mạng – Scale Up Forum 2026
Năm công ty BPO lớn nhất Ấn Độ từng tuyển 300 đến 500 nghìn người mỗi năm. Từ đầu năm nay, họ chỉ tuyển tổng cộng 17 người.
Con số này được Anh Nguyễn An Nguyên, Founder Trusting Social, nêu ra tại phiên thảo luận “Ứng dụng AI trong kinh doanh” ở Scale Up Forum 2026. Cùng tham gia có anh Đặng Hoàng Vũ, Data Director của Be Group, và anh Nguyễn Lâm Hoàng Yên, Director of Core AI và Data Platform tại Scommerce. Ba doanh nghiệp, ba ngành khác nhau, nhưng cùng chung một câu hỏi. Làm sao để không trở thành Teleperformance tiếp theo.
Việt Nam đang chậm hơn mình nghĩ
Cảnh báo về AI đã được đưa ra từ 3 năm trước, nhưng tốc độ chuyển đổi thực tế của doanh nghiệp Việt Nam vẫn thấp hơn kỳ vọng nhiều. Phần lớn giá trị mới mà AI tạo ra hiện nằm ở Mỹ và Trung Quốc, nơi các mô hình frontier mạnh nhất được phát triển và kiểm soát. Việt Nam khó tiếp cận trực tiếp những mô hình này. Rủi ro là bị bỏ lại phía sau, giống như thời kỳ tàu gỗ đối đầu tàu sắt. Và giống mọi cuộc cách mạng công nghệ khác, sự tụt lại thường đến từ từ trước khi trở nên không thể cứu vãn.
An toàn thì dễ, nhưng phần lõi mới quyết định thắng thua
Nhiều doanh nghiệp chọn ứng dụng AI ở những khu vực an toàn: marketing, vận hành nội bộ, những việc công ty nào cũng làm và cách làm khá giống nhau. Đây là lựa chọn dễ, nhưng không tạo ra khác biệt cạnh tranh thật sự.
Khác biệt chỉ xuất hiện khi AI được đưa vào đúng phần lõi kinh doanh, nơi bài toán khó hơn và rủi ro cao hơn. Với ngành vận tải, đó là điều phối và định tuyến ở quy mô lớn. Với logistics, đó là hạ tầng vận hành cho hàng chục nghìn điểm giao nhận cùng lúc, đặc biệt trong những đợt tăng đột biến gấp nhiều lần so với ngày thường. Cách tiếp cận phổ biến không phải để AI tự vận hành hoàn toàn, mà dùng AI như một công cụ mạnh giúp con người tìm ra giải pháp tốt hơn. Đi kèm với đó là việc đào tạo lại chính người vận hành, để họ biết cách đặt đúng câu hỏi cho AI.
Xây bộ não thứ hai cho doanh nghiệp
Một phần lớn tri thức doanh nghiệp chưa từng được ghi lại, mà chỉ tồn tại trong đầu từng người. Đây là rào cản lớn nhất khi muốn xây dựng một nền tảng tri thức chung, thường được gọi là second brain.
Giải pháp được nhiều doanh nghiệp áp dụng là đặt AI vào mọi kênh thông tin, để các cuộc trò chuyện, cuộc họp được ghi lại tự động, thay vì bắt nhân viên viết báo cáo sau đó. Chỉ trong vài tháng, một doanh nghiệp có thể thu thập được 70 đến 80% tri thức ngầm của mình theo cách này. Nhưng cái khó thật sự không nằm ở công nghệ ghi âm hay chuyển văn bản. Cái khó là tổ chức lại toàn bộ tri thức đó bên trong bộ não AI, để nó thật sự hữu ích và đáng tin cậy khi được sử dụng.
Ba rủi ro lớn nhất phía trước
Rủi ro đầu tiên là bảo mật thông tin. Khi AI được mở ra cho toàn bộ nhân viên sử dụng, khả năng rò lộ dữ liệu tăng lên gấp nhiều lần, trong khi hạ tầng bảo vệ tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam còn rất mỏng.
Rủi ro thứ hai nằm ở điểm mù chung của cả ngành dịch vụ: lớp sản xuất vật lý và robotics, nơi Việt Nam đầu tư còn rất ít so với các nước lớn. Đây là nền tảng mà cả ngành dịch vụ đang dựa vào, nhưng ít ai để tâm đến.
Rủi ro thứ ba là tốc độ thay đổi cuộc chơi quá nhanh. Bài học được nhấn mạnh nhiều lần là đừng chỉ cải tiến nhỏ trên quy trình cũ, mà nên tự hỏi liệu quy trình đó có còn cần tồn tại hay không.
Hai con đường, không có con đường thứ ba
Doanh nghiệp chỉ có hai lựa chọn thực sự. Một là đứng nhìn giá trị của mình xói mòn dần theo cấp số nhân. Hai là tận dụng cơ hội này để phát triển cũng theo cấp số nhân.
Doanh nghiệp Việt Nam vẫn có một lợi thế: quy mô còn nhỏ, khả năng thích ứng linh hoạt hơn các tổ chức lớn. Câu hỏi còn lại không phải là có nên thay đổi hay không, mà là liệu chúng ta có kịp thay đổi trước khi cơ hội đóng lại.
Bài viết dựa trên phiên thảo luận “Ứng dụng AI trong kinh doanh” với sự tham gia của Dr. Nguyễn An Nguyên (Nhà sáng lập, Giám đốc điều hành, Trusting Social), Dr. Đặng Hoàng Vũ (Data Director, Be Group), Mr. Nguyễn Lâm Hoàng Yên (Director of Core AI & Data Platform, Scommerce), dẫn dắt bởi Mr. Nguyễn Thanh Sơn (Chủ tịch, MVV Group), tại Scale Up Forum 2026 “Go Global / Vươn mình toàn cầu”, tổ chức ngày 23/7/2026 tại Sảnh La Scala Ballroom, The Reverie Saigon.